W dniu 7.09.1954 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Oświęcimiu podjęło Uchwałę o utworzeniu z dniem 1.01.1955 r. przedsiębiorstwa wielobranżowego pod nazwą Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Oświęcimiu. W skład przedsiębiorstwa we­szły trzy zakłady: Zakład Wodociągów i Kanalizacji, Zakład Oczyszczania Miasta i Zakład Ob­słu­gi Urządzeń Komunalnych. Dzień 1.01.1955 r. można więc uznać za początek formy orga­ni­za­cyjnej wodociągów i kanalizacji w Oświęcimiu. W roku 1954 Ministerstwo Gos­po­darki Komu­nalnej zatwierdziło założenia techniczne na rozbudowę wodociągów i kanalizacji dla miasta Oświęcimia.

SUW ''Zasole'' - budynek poniemiecki 1943-44 (fot. z 1958 r.)

W styczniu 1955 r. rozpoczęto organizowanie Zakładu Wodociągów i Kanalizacji przy MPGK w Oświęcimiu. Pracownicy Zakładu (w liczbie 10-13 osób) rekrutowali się głównie z Grupy Gos­po­dar­czej przy P.M.R.N. w Oświęcimiu, która zatrudniona była po roku 1945 do eks­plo­atacji wodociągów i kanalizacji, wywozu nieczystości stałych i płynnych. Pierwszym Kie­rowni­kiem Zakładu Wod.-Kan. był Eugeniusz Nosal, który pracował do września 1956 r. Od 1 sierpnia 1957 r. kierowanie Zakładem powierzono inż. Henrykowi Derze. W 1957 r. Zakład Wodociągów i Kanalizacji posiadał na majątku i w eksploatacji następujące obiekty i urządzenia:

  • Stację wodociągową "Zasole", która w tym czasie posiadała wydajność około 1000 m3/d. Na ujęciu czynne były dwie studnie wiercone z dziesięciu wybudowanych w czasie okupacji. Obiekt stacji był niekompletny w wyposażeniu technologicznym, technicznym i budowlanym. Woda z tej stacji kierowana była do Państwowego Mu­ze­um w Oświęcimiu, Oświęcimskich Zakładów Naprawy Samochodów oraz Fabryki Ma­szyn Górniczych w Brzezince.
  • Sieć wodociągowa o długości 25 km plus 5 km podłączeń domowych. Do sieci podłą­czo­nych było 380 budynków mieszkalnych i 55 niemieszkalnych w dzielnicach Zasole, Stare Miasto, Dwory i Monowice. Czynnych było 25 zdrojów ulicznych.
  • Sieć kanalizacyjna o łącznej długości 34 km. Do kanalizacji podłączonych było 315 budynków w tym 270 mieszkalnych.
  • Stan załogi - 19 pracowników, w tym dwóch na stanowiskach nierobotniczych.

SUW ''Zasole'' - hala pomp płucznych, pompy awaryjne (fot. z 1958 r.)

W roku 1957 miasto liczyło około 19 tysięcy mieszkańców. Główne zaopatrzenie miasta w wo­dę obywało się ze Stacji Wodociągowej "Zaborze", którą Miasto w 1945 r. przekazało Zakładom Chemicznym, bo nie było w stanie jej uruchomić i eksploatować z powodu braku fachowców i środków. Zakład Wodociągów i Kanalizacji zakupywał hurtowo wodę od ZChO w ilości około 2000 m3 na dobę. Sieć wodociągowa i kanalizacyjna na osiedlu Chemików do roku 1962 była na majątku i w eksploatacji ZChO. Do roku 1961 na terenie gminy nie było sieci wodociągowej za wyjątkiem rurociągu φ 200 mm do Fabryki Maszyn Górniczych w Brzezince.

SUW ''Zasole'' - hala filtrów pospiesznych (fot. z 1958 r.)

Lata 1957-1962 to okres, w którym występował duży deficyt wody w mieście. Za rozwojem urbanistycznym i przemysłowym nie nadążała budowa i rozbudowa ujęć wody. Sytuacja ule­gła poprawie na parę lat, po wybudowaniu i uruchomieniu ujęcia wody "Zasole" w 1963 r., które składało się z 13 studni infiltracyjnych, o łącznej wydajności około 7500 m3/d. Nowe źródło wody pozwoliło na poszerzenie zaopatrzenia w wodę w dzielnicach podmiejskich i na terenie gminy, poprzez rozbudowę sieci wodociągowej.

SUW ''Zasole'' - lata 60-te

W roku 1965 zakończono budowę magistrali wodociągowej φ 400-350 mm z dzielnicy Zasole do zbiorników wyrównawczych o pojemności V=3200 m3 i centralnej hydrofornii przy ul. Żeromskiego, które włączono do eksploatacji w kwietniu 1966 r. W 1965 r. przekazano do eksploatacji tymczasową przepompownię ścieków na os. Błonie wraz z kolektorem sa­ni­tar­nym φ 400-250 mm. Inwestycja umożliwiła budowę osiedla Błonie oraz uporządko­wanie gos­po­darki ściekowej w rejonie ul. Powstańców Śląskich i Wyzwolenia. Na przełomie lat 60-tych i 70-tych deficyt wody stał się ponownym problemem dla miasta, które liczyło już 38 ty­się­cy mieszkańców.

SUW ''Zasole'' - laboratorium (fot. z 1962 r.)

Kierownictwo zakładu poszukiwało dodatkowych źródeł wody, które umożliwiłyby zła­go­dze­nie deficytu wody do czasu zrealizowania planowanego Wodociągu Grupowego "KRAK". W roku 1971 systemem gospodarczym wybudowano awaryjne ujęcie wody z drenażem infiltracyjnym ułożonym w rzece Sole. Wydajność ujęcia Q=3400 m3/d. Po trzech latach usilnych starań kierownictwa Zakładu i władz Miasta, ZChO w 1972 r. przekazały Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji na majątek i do eksploatacji Stację Wodociągową "Zaborze" o wydajności Q=7500 m3/d oraz sieci wodociągowe i kanalizacyjne poza terenami fabrycznymi o łącznej długości około 17 km. Przejęte obiekty i urządzenia były w złym stanie technicznym. Konieczne były remonty i modernizacje, które Zakład wykonał w 80% siłami własnymi w latach 1973-76. Wymienione zabiegi i starania okazały się pomyślne, ponieważ na dłuższy czas zlikwidowały deficyt wody w mieście oraz poprawiły relacje ekonomiczne zakładu poprzez sprzedaż wody dla ZChO w ilości 2500 m3/d.

Pracownicy nadzoru Zakładu (fot. z 1970 r.)

Na koniec roku 1975 Zakład posiadał na majątku i w eksploatacji dwie stacje wodociągowe o łącznej wydajności 18 tys. m3/d, 181 km sieci wodociągowej z podłączeniami i 109 km kanalizacji. Dostarczano odbiorcom 16400 m3/d wody do picia i potrzeb gospodarczych, dla 40 tys. mieszkańców miasta i gminy oraz na cele przemysłowe i usługowe. Do roku 1975 nie rozwiązano problemu oczyszczania ścieków komunalnych. Barierę stanowiły środki finan­so­we i moce przerobowe, którymi dysponowały władze wojewódzkie w Krakowie.

Demontaż szyldu firmowego ZChO po przejęciu SUW ''Zaborze'' przez Zakład Wod.-Kan. (fot. z 1972 r.)

Rok 1975 kończył I etap rozwoju i rozbudowy wodociągów i kanalizacji w Oświęcimiu przy zachowaniu formy organizacyjnej Zakładu Wodociągów i Kanalizacji, w przedsiębiorstwie wie­lo­bran­żowym gospodarki komunalnej. Z perspektywy minionego czasu można stwierdzić, że lata 1955-1975 to okres najtrudniejszy w rozwoju organizacyjno-technicznym wodo­ciągów i kanalizacji w Oświęcimiu - głównie z powodu opóźnień realizacji inwestycji roz­budowy wodociągów i kanalizacji w stosunku do potrzeb rozbudowującego się miasta, przemysłu i usług.


Historia - galeria zdjęć:

Znajdź nas na FB

Początek strony